A xeoloxía

Cada vez que escoitamos a palabra xeoloxía o primeiro que nos vén á cabeza son os minerais e as rochas, AS PEDRAS! Qué horror! Qué aburrimento! Pero … tal como di José Sacristán cunha lousa na man que contén un fósil dunha planta na película “Un lugar en el mundo” Las piedras nos hablan, pero hay que conocer su idioma; nos cuentan historias, nos hablan de millones de años. As pedras, en realidade, son os mellores libros de Historia Natural que existen, abarcan 4.000 Ma, e son gratis!

Hai uns científicos tolos que din que os dinosaurios é probable que desapareceran hai 65 Ma polo impacto dun meteorito ou por unha erupción de proporcións descomunais; que os continentes estiveron unidos formado un só en varias ocasións, o último hai 300 Ma, Panxea; que a Terra sufriu – e sufrirá – centos de períodos glaciais e interglaciais; que parte dos terreos que hoxe forman a península Ibérica andiveron de “paseo” polo círculo polar Antártico hai uns 500 Ma; que hai 410 Ma Galicia non existía como tal, o basamento de rocha que daría lugar á súa creación estaba repartido en dous grandes continentes que na época formaban parte da terra: Laurasia, no norte, e Gondwana, no sur, e, no medio, o océano Reico. … Que a vida apareceu hai 3.800 Ma!

A que xa non son tan aburridas as rochas? Teñen miles de millóns de historias que contarnos, tantas como anos ten a Terra, só hai que saber lelas. Coa xeoloxía pódese. Imaxina, razoa, pensa, sinte a historia da Terra e da vida. Síguenos.

jueves, 29 de enero de 2015

Un estudo confirma que o 'fracking' causou varios terremotos en Ohio

O municipio de Poland, en Ohio (Estados Unidos), sufriu en marzo de 2014 unha serie de cinco terremotos de magnitudes entre 2,1 e 3 na escala Richter. Seísmos que coincidiron no tempo coas operacións de fracking (método de extracción de hidrocarburos mediante fracturación hidráulica) que a empresa Hilcorp Energy estaba realizando nos seus pozos de petróleo e gas situados a menos dun kilómetro de alí. Un estudo da revista Bulletin of the Seismological Society of America (BSSA) asegura que foron estas operacións as que desencadearon os terremotos ao activar una falla descoñecida ata entón.
Fai anos que se coñece que as operacións de fracking poden desencadear seísmos, pero trátanse habitualmente de eventos de baixa magnitude que a poboación non chega a notar. No caso de Ohio, o terremoto de magnitude 3 si que se puido sentir, e chamou a atención do Departamento de Recursos Naturais de Ohio (ODNR), que ordenou ese mismo día deter os traballos no pozo de Hilcorp. Esta controvertida técnica de extracción de gas natural --tamén se usa para estimular a extracción de petróleo-- consiste en perforar o subsolo e inxectar auga a presión mesturada con area e substancias químicas.
Os investigadores da Miami University de Ohio analizaron os datos sismolóxicos da rede Earthscope Transportable Array: atoparon que entre o 4 e o 12 de marzo na zona de Poland se rexistraran 77 terremotos con magnitudes de entre 1 e 3 --o de magnitude 3 notouno a poboación o día 10-- e descubriron que coincidían no tempo con fases específicas da estimulación da fracturación hidráulica.
Agora cómpre sopesar se compensa realmente este innovador método de extracción de petróleo...

martes, 27 de enero de 2015

Hachadas na Antártida rochas que, ás veces, conteñen diamantes

Nas ladeiras do monte Meredith, na Antártida oriental, uns científicos australianos encontraron kimberlita, unha roca na que, as veces, hai diamantes. Os investigadores realizaron exames de textura, mineralogía e xeoquímica nas mostras e confirman o seu  hallazgo na revista Nature Communications. “É importante recalcar que o artigo non informa do descubrimiento dun depósito viable comercialmente, ou incluso de diamantes; o que comunica o hallazgo de rocas dun tipo que a menudo teñen diamantes”, señala Robert Larter, xeofísico do Servicio Atlántico Británico (BAS).
Os diamantesformanse a altísimas temperatura e presión, a máis de 150 kilómetros no subsolo, na roca fundida do manto terrestre, explica Nature. Millóns de anos despois, as erupcións fan emerxer estas xemas á superficie, donde se preservan en formacións de rocas ígneas chamadas kimberlitas, que se descubriron ata agora en todos os continentes excepto na Antártida. Gregory Yaxley (Universidad Nacional Australiana) e os seus  colegas son os autores dol hallazgo ahora no continente blanco.
“Son resultados moi interesantes, pero non sorprendentes dada a xeología presente na Antártida oriental”, señala Teal Riley, xeólogo do BAS, nun comunicado de dita institución. Recorda, ademais, que solo no 10% aproximadamente de estas kimberlitas son viables económicamente, de maneira que o hallazgo está lexos de poderse extrapolar a unha actividade mineira de diamantes alí.
O Tratado Antártico e o seu Protocolo de Madrid (sobre protección medioambiental antártica), firmado en 1991, establece que está prohibida “calquera actividade relacionada cos recursos minerales, que non sexan investigación científica”, recorda o BAS. En realidade é unha moratoria de 50 anos, de forma que se pode replantear en 2041, sempre e cando estén de acordo á malloría dos países membros do tratado.

Aclarando o misterio da orixe da auga da terra

Entre as explicación que a comunidade científica baraxa para a formación da Terra, algunhas asumen que o planeta era seco e inhóspito para a vida hasta que unha boa cantidade de cometas, moi ricos en xeo, cairon na Tierra e depositaron auga na superficie. Tamén se ha proposto que a Terra  formouse con océanos no seu interior, e que  estivo continuamente suministrando auga a  superficie desde entonces. Con esta   última hipótesis, vense aceptando que no manto terrestre contiene algo de auga, pero a súa cantidade foiun misterio ata tiempos recentes. E sobre todo,  faltou o coñecemento de qué mecanismo xeolóxico estivo proporcionando auga a  superficie durante todo este tempo. Un novo estudio está axudando a responder a  intrigante cuestión de se o noso planeta aportou a  superficie a súa propia auga a través de procesos xeolóxicos, ou se polo contrario a auga veu a nos a través de cometas procedentes dos confines do sistema solar. A resposta é probablemente “ambas cousas”, según o equipo de Wendy Panero y Jeff Pigott, da Universidade Estatal de Ohio na cidade estadounidense de Columbus. Estos investigadores estiman que a mesma cantidade de auga que actualmente chea o Océano Pacífico podría estar enterrada agora mesmo nas profundidades do planeta, e que esta auga está sendo reciclada de forma continua a través da zona de transición como resultado da tectónica de placas. A súa máis recente descubrimento é unha vía xeoquímica previamente descoñecida pola cal a Terra pode reter auga no seu interior durante miles de millóns de anos e ao mesmo tempo liberar pequenas cantidades hacia a superficie a través da tectónica de placas, reabastecendo así os nosos océanos desde dentro. De este modo, aínda que  parte da auga dos mares  acabase escurriendo hacia o subsolo mariño, outra parte aflora, mantendo en certa medida un “reciclaxe” da auga.
[Img #24789]

domingo, 25 de enero de 2015

Montañas submariñas

Un grupo de investigadores formado polo equipo de David Sandwell e Enmanuel García do Instituto Scripps de Oceanográfica,Dietmar Muller da Universidade de Sidney,Walter Smith da Administración Nacional Oceánica e Atmosférica, e Richard Francis da Axenxia Espacial Europea fixeron unha análise dun mapa moi detallado do mundo. Isto permitiulles examinar o relieve mariño, o cal se atopaba inexplorado xa que últimamente atopáronse novas montañas que ofrecen información sobre a formación dos continentes.
Os investigadores descubren que están relacionados cos terremotos, xa que estas montañas formaron antes volcáns activos o que explica que se atopen preto dos bordes de placas con actividade tectónica e zonas de subducción.

Unha fractura xeolóxica podería provocar un episodio sísmico na Rexión Metropolitana

Expertos levan máis de 12 anos investigando unha ruptura da corteza terrestre que se encontra no borde da cordilleira de Santiago, coñecida como a falla de San Ramón.



Según investigadores, a falla de San Ramón, que recorre 25 kilómetros do Río Mapocho ata o Río Maipo, encóntrase activa.

Os xeólogos encargados do estudo "Sondeo de grandes terremotos intraplaca en el flanco oeste de los Andes", aseguraron que a fractura xa ten a suficiente enerxía acumulada para provocar un terremoto dunha "magnitude importante".

"Os últimos dous sismos ocorreron fai 17 mil e 8 mil anos atrás. Cada un desplazou a superficie entre catro e cinco metros, nun só movemento", asegurou o profesor de xeoloxía da Universidade de Chile, Gabriel Vargas.

Rodrigo Álvarez, director nacional de Sernageomin valorou o estudo, pero asegurou que a existencia de fallas "non é algo novo". Álvarez, nunha entrevista, asegurou que "hay que seguir investigando", "Chile é un país sísmico e a pouca cantidade de sismólogos que temos, non di relación coas características do país".







viernes, 16 de enero de 2015

Investigación das erupcións hawaianas

Tras a recentes erupcións do volcán hawaiano Kilahuea a Nasa decidiu enviar un robot co obxectivo de investigar as súas fisuras, a infomación servirá para saber como funcionan os macizos fora da terra.



Carolyn Parcheta e Aaron Parness, investigadores do Laboratorio de Propulsión Jet da NASA, desenvolveron un robot capaz de escalar os cráteres aos que os humanos non poden chegar. Parcheta é doutorada en robótica e traballou cun equipo do laboratorio para facer o robot VolcanoBot 2.

O Volcano Bot 1 xa foi enviado a un cráter dun volcán en Hawai, onde está recoñecendo o terreo para elaborar un mapa 3D del.Volcano Bot 2 acompañarao en marzo deste ano.


                           Volcano Bot 2

"Este proxecto ten como obxectivo axudar a que os modelos dos volcáns sexan máis realistas. Agora non sabemos exactamente como se producen as erupcións nos volcáns e os modelos son moi, moi simplificados", explica Carolyn Parcheta, unha das responsables do proxecto, quen asegura que a idea é chegar a usar este tipo de robots para estudar volcáns en planetas como Marte ou nos biosbardos.
Os primeiros resultados móstranse prometedores, segundo informou a propia NASA nun comunicado de prensa. Con todo, aínda presenta algúns fallos á hora de recrear ao 100% a súa contorna.




martes, 13 de enero de 2015

Fracking

Nos últimos tempos estase vendo está nova técnica de extracción de petróleo como una boa alternativa, mais noticias como esta fannos pensar que quizáis non é tan boa como o aparante:

El municipio de Poland, en Ohio (Estados Unidos), sufrió en marzo de 2014 una serie de cinco terremotos de magnitudes entre 2,1 y 3 en la escala Richter. Seísmos que coincidieron en el tiempo con las operaciones de fracking (método de extracción de hidrocarburos mediante fracturación hidráulica) que la empresa Hilcorp Energy estaba realizando en sus pozos de petróleo y gas situados a menos de un kilómetro de allí. Un estudio publicado hoy en la revista Bulletin of the Seismological Society of America (BSSA) asegura que fueron estas operaciones las que desencadenaron los terremotos al activar una falla desconocida hasta entonces.
Hace años que se conoce que las operaciones de fracking pueden desencadenar seísmos, pero se trata habitualmente de eventos de baja magnitud que la población no llega a notar. En el caso de Ohio, el terremoto de magnitud 3 sí se sintió, y llamó la atención del Departamento de Recursos Naturales de Ohio (ODNR), que ordenó ese mismo día detener los trabajos en el pozo de Hilcorp. Esta controvertida técnica de extracción de gas natural --también se usa para estimular la extracción de petróleo-- consiste en perforar el subsuelo e inyectar agua a presión mezclada con arena y sustancias químicas.

Los investigadores de la Miami University de Ohio analizaron los datos sismológicos de la red Earthscope Transportable Array: encontraron que entre el 4 y el 12 de marzo en la zona de Poland se habían registrado 77 terremotos con magnitudes de entre 1 y 3 --el de magnitud 3 lo notó la población el día 10-- y descubrieron que coincidían en el tiempo con fases específicas de la estimulación de la fracturación hidráulica.
"La actividad no creó una nueva falla, sino que activó una que desconocíamos", señala Robert Skoumal, coautor del estudio. "No sabemos dónde se encuentran todas las fallas", añade, y asegura que es necesaria "la estrecha colaboración entre el Gobierno, la industria y la comunidad científica" ahora que las operaciones de fracking aumentan en zonas en las que podría haber fallas preexistentes desconocidas.

Tedes máis información no periódico El País.